Ομάδα Σχολής Γονέων

Η ομάδα σχολής γονέων είναι μια ομάδα με σταθερή σύσταση της οποίας τα μέλη συναντιούνται ανά τακτά διαστήματα, συνήθως για δύο ώρες κάθε 15 ημέρες. Είναι αυτονόητο ότι τα μέλη δεσμεύονται για το σύνολο των συναντήσεων. Ο όρος «Σχολή Γονέων», πρωτοχρησιμοποιήθηκε από τον Πανελλήνιο Σύνδεσμο Σχολών Γονέων Μαρίας Χουρδάκη που ιδρύθηκε το 1962, ενώ στην πορεία χρησιμοποιήθηκε και από άλλους φορείς όπως το Ινστιτούτο Διαρκούς Εκπαίδευσης Ενηλίκων (ΙΔΕΚΕ).

Θα περιγράψω με συντομία τις αρχές και τον τρόπο λειτουργίας μιας ομάδας συμβουλευτικής γονέων, βασιζόμενη κυρίως στη φιλοσοφία, μεθοδολογία και πρακτική του Πανελλήνιου Συνδέσμου Σχολών Γονέων, μιας και σε αυτό το φορέα έχω εκπαιδευτεί στο συντονισμό ανάλογων ομάδων.

Βασικοί σκοποί λειτουργίας του θεσμού των σχολών γονέων, είναι:

• Η στήριξη του δοκιμαζόμενου θεσμού της οικογένειας 
• Η εκπαίδευση του γονέα σε μεθόδους αποτελεσματικότερης επικοινωνίας με το παιδί του  
• Η διαφύλαξη και προστασία της ψυχικής υγείας και θετικής εξέλιξης του παιδιού

Σε κάθε συνάντηση δουλεύουμε πάνω σε ένα θέμα. Το θέμα αυτό θα επιλέγεται από μια λίστα θεμάτων που καταρτίζει η ομάδα και την οποία εμπλουτίζω κι εγώ με τη σειρά μου, με θέματα που θεωρώ ότι είναι ιδιαίτερα σημαντικά τόσο για την κατανόηση των παιδιών μας όσο και την ενδυνάμωση του γονεϊκού ρόλου. Με βάση λοιπόν, ένα συγκεκριμένο θέμα, πραγματοποιείται μια μικρή εισήγηση από εμένα και θα ακολουθεί η επεξεργασία του θέματος από όλη την ομάδα. Πώς γίνεται αυτή η επεξεργασία; Με συζήτηση, με διάλογο, με ανταλλαγή απόψεων, με μοίρασμα εμπειριών, με το να μάθουμε να ακούμε τα υπόλοιπα μέλη της ομάδας, με το να μάθουμε να νοιαζόμαστε για αυτά που έχουν να πουν. Μέσα στο ομαδικό πλαίσιο, που σταδιακά παρέχει ασφάλεια και αίσθημα εμπιστοσύνης στα μέλη του,  κάθε γονέας έχει τη δυνατότητα να παρουσιάσει τις απόψεις του, ν' ακούσει τις αντίστοιχες θέσεις των άλλων γονέων, να μοιραστεί στο βαθμό που επιθυμεί τις βιωματικές εμπειρίες του και τελικά, να ακούσει τις απόψεις της επιστήμης, δια μέσου του ειδικά εκπαιδευμένου συντονιστή – επαγγελματία ψυχικής υγείας. Η ατμόσφαιρα, ο διάλογος, η δυναμική της ομάδας, επιτελούν αθόρυβα το έργο τους. Σταδιακά , τα μέλη της ομάδας μέσα από το διάλογο παρουσιάζουν τον προβληματισμό, τις απορίες, τις αντιρρήσεις τους και η συντονίστρια αξιοποιεί κατάλληλα τις ευκαιρίες αυτές για να οδηγήσει την ομάδα σε μια βαθύτερη διερεύνηση των πιο καίριων θεμάτων. Ο γονιός διευρύνει τις γνώσεις και τις εμπειρίες του, διερευνά εναλλακτικούς δρόμους και καλείται, μέσα από μια διαδικασία ωρίμανσης, να επιλέξει τις καλύτερες λύσεις για τη δική του οικογένεια.

Η  Σχολή Γονέων είναι τόπος:

• Πληροφόρησης, στοχασμού και εξέλιξης του γονέα 
• Ανταλλαγής εμπειριών και γνώσεων 
• Συνειδητοποίησης ότι για κάθε πρόβλημα υπάρχουν πολλές λύσεις και ο κάθε γονιός έχει το δικαίωμα να επιλέξει αυτή που του ταιριάζει 
• Αναζήτησης νέων, πιο λειτουργικών τρόπων επικοινωνίας και επίλυσης προβλημάτων 
• Συνάντησης, επικοινωνίας, έκφρασης συναισθημάτων και τελικά ενδυνάμωσης του γονεϊκού ρόλου

 Η  δράση της Σχολής Γονέων συνίσταται σε δύο βασικές λειτουργίες: ενημέρωση και διαμόρφωση-διαφοροποίηση, η μία στενά συνδεδεμένη με την άλλη. Η ενημέρωση (information) θέτει με τα διάφορα μέσα διάδοσης στη διάθεση του κοινού τις μελέτες, τις έρευνες, περασμένες και πρόσφατες, της οικογενειακής ψυχολογίας. Η διαμόρφωση - διαφοροποίηση (formation) της στάσης και της συμπεριφοράς του γονιού, στοχεύουν  σε μία προσωπική αναζήτηση. Οι σχολές γονέων αποσκοπούν τελικά στην ενδυνάμωση του γονεϊκού ρόλου.  Οι συναντήσεις της ομάδας συμβουλευτικής γονέων περιλαμβάνουν κατά περίπτωση και βιωματικό μέρος, το οποίο συμβάλλει σε μεγάλο βαθμό στην εμπέδωση των γνωστικών πληροφοριών, στην εμπειρική μάθηση και στη βαθύτερη κατανόηση ορισμένων ζητημάτων.

Χριστούγεννα

Όταν η αγάπη σε καλεί, ακολούθησέ την, μόλο που τα μονοπάτια της είναι τραχιά και απότομα. Κι όταν τα φτερά της σε αγκαλιάσουν, παραδόσου, μόλο που το σπαθί που είναι κρυμμένο ανάμεσα στις φτερούγες της μπορεί να σε πληγώσει. Κι όταν σου μιλήσει, πίστεψέ την, μόλο που η φωνή της μπορεί να διασκορπίσει τα όνειρα σου σαν το βοριά, που ερημώνει τον κήπο. Γιατί όπως η αγάπη σε στεφανώνει, έτσι και θα σε σταυρώσει. Κι όπως είναι για το μεγάλωμα σου, είναι και για το κλάδεμά σου.[…] Χαλίλ Γκιμπράν

Με ρωτάς τι είναι Χριστούγεννα, αγαπημένη… Κι εγώ ψάχνω απαντήσεις σε εικόνες και στιγμές...

Χριστούγεννα είναι η ζωή η καινούρια κι η ζωή που ξαναβρίσκει το νόημα, όσα χρόνια κι αν μετράει. Είναι το πρώτο σου χαμόγελο, οι πρώτες σου λέξεις, ο ήλιος ο ανοιξιάτικος, αυτός που δε σ’ αφήνει σε ησυχία και σε ζητάει ολόκληρο, είναι το δάκρυ σου για μια στιγμή αλήθειας – ακόμη κι αν έπειτα προδόθηκες, η στιγμή εκείνη είναι δική σου και η αλήθεια της αδιαμφισβήτητη – είναι ο πόνος που αναβλύζει από τα μέσα σου κι αποζητάει κάθαρση εδώ και τώρα, είναι οι φωνές που ενώθηκαν για λίγο, οι φωνές που συναντήθηκαν πάνω στους στίχους ενός τραγουδιού κι έπειτα χώρισαν και πάλι, είναι εκείνο το ξέφωτο που μας δρόσιζε όταν έκαιγε ο τόπος, τα γυμνά σου πόδια με τα μαυρισμένα νύχια κι η λαχτάρα στα μάτια σου, για κάθε ένα ξεχωριστό κι αυθόρμητο «γιατί». Χριστούγεννα είναι οι στιγμές που σμίγουμε επειδή το θέλουμε κι ανάμεσά μας γεννιέται χώρος γόνιμος, που κάτι θε ν’ ανθίσει, είναι η φροντίδα.

Χριστούγεννα ακόμη είναι «οι τοίχοι της καλοσύνης*» του Ιράν, οι τοίχοι με τις κρεμάστρες και το μήνυμα «εάν δεν τα χρειάζεστε (τα ρούχα, τα παπούτσια), αφήστε τα εδώ. Εάν τα χρειάζεστε, πάρτε τα». Χριστούγεννα είναι όλοι οι τοίχοι που αντί να χωρίζουν τους ανθρώπους, μ’ έναν μαγικό τρόπο τους ενώνουν. Είναι η μέρα που αποφάσισες να δώσεις κάτι δικό σου σε κάποιον άλλο που το χρειάζεται περισσότερο από εσένα, είναι η στιγμή που έκατσες δίπλα στο πιο μοναχικό παιδί της τάξης και το αγκάλιασες με τη σιωπή σου. 

Χριστούγεννα είναι ετούτη εδώ η στιγμή, αγαπημένη, που αποτυπώθηκε σε μια φωτογραφία. Τρεις σκουροντυμένες με πρόσωπο σκαμμένο κι ιστορίες βαριές, που γίνηκαν για λίγο μοίρες, ναι, τόσο δυνατές, οι μοίρες ενός βρέφους άγνωστου και πάνω απ’ όλα «ξένου». Η κλωστή που κρατούν στα χέρια τους, είναι η ανθρώπινη ζωή· κόβεται με το παραμικρό. Αυτές το ξέρουν, το ‘χουν ζήσει. Η πρώτη, το ταχτάρισε και του ‘πε ένα τραγούδι, ένα νανούρισμα που είχε μέσα της καιρό κι ήθελε κάπου να το αποθέσει. Κοιμάται ο ήλιος στα βουνά κι η πέρδικα στα δάση κι εσύ πανσέ και γιασεμί κλείσε τα μάτια μια στιγμή ο ύπνος να σε πιάσει**. Εκείνο σώπασε, σταμάτησε το κλάμα, έστησε αυτί και ρούφηξε το δώρο της.

Η δεύτερη, του ‘δωκε ευχές, στη γλώσσα της και σύμφωνα με όσα πέρασε η ίδια. Μετάξι από τη Βενετιά και μάλαμα απ' την Προύσα τα όνειρα σου να ντυθούν σαν τα δικά μου μη χαθούν που τόσο αγαπούσα. Το βρέφος άκουσε με προσοχή και σιωπηρά υποσχέθηκε να κυνηγήσει το όνειρο μέχρι τα πέρατα της γης, για όσο βαστάει.

Η τρίτη του ‘δωσε τροφή. Πρώτα θυμήθηκε πώς κρατάνε ένα μωρό που τώρα ξεκινάει το ταξίδι του. Ύστερα το κράτησε όπως κρατάμε ένα μωρό που στο ξεκίνημά του κιόλας, εμποδίζεται και διώχνεται απ΄ τον κόσμο. Κι έπειτα το τάισε κι έκλωσε το δικό της νήμα ψιθυρίζοντας, σ' αυτό τον τόπο οι καιροί φέρνουνε καταιγίδες μα σώζονται όταν ξεσπούν από καρδιές που αγαπούν τα όνειρα κι οι ελπίδες.

Τότε, αγαπημένη, εκείνη ακριβώς τη στιγμή, ήτανε Χριστούγεννα…

Το κείμενο δημοσιεύτηκε την Παρασκευή 25/12/2015 στην εφημερίδα "Ηπειρωτικός Αγών"

* http://tvxs.gr/news/kosmos/oi-toixoi-tis-kalosynis-perimenoyn-toys-astegoys

** στίχοι: Δημήτρης Αποστολάκης, τραγούδι: Χαΐνηδες